گوشت آن حلال باشد وخواه حرام وجميع اجزاى آن نجس است مگر اجزائى كه حس نداشته باشد مثل مو واستخوان وشاخ وسم از حيواني كه نجس العين نباشد وسيد مرتضى بر آنست كه اجزاى نجس العين كه حس نداشته باشد مثل مو واستخوان سگ وخوك طاهر است وباقي مجتهدين خلاف أو كرده اند ( 1 ) فصل اگر سگ ظرفى را به زبان بليسد وخواهند كه به آب قليل آن را طهارت دهند بايد كه آن را به خاك پاك ( 2 ) بمالند وبعد از آن دو نوبت به آب بشويند واگر خاك متعذر باشد بعضي از مجتهدين برآنند كه هر چه شبيه به خاك باشد مثل اشنان وسبوس عوض خاك مىشود وبعضي برآنند كه عوض خاك يك نوبت به آب بشويند واما اگر آن ظرف را به آب كثير مثل كر يا آب روان طهارت دهند يك نوبت به آب فرو بردن كافيست ( 3 ) بعد از آنكه أو را به خاك ماليده باشند وبعضي از مجتهدين برآنند كه اگر به آب كثير طهارت دهند خاك ماليدن لازم نيست وقول أول أصح است واگر خوك ظرفى را بليسد بعضي برآنند كه آن ظرف را هفت نوبت به آب بايد شستن وبعضي برآنند كه به طريق ليسيدن سگ است فصل اگر جامه مثلا به بول نجس شده باشد وخواهند كه آن را به آب قليل طهارت دهند پس اگر به بول شير خواره نجس شده باشد به مجرد ريختن آب بر آن طاهر مىشود واحتياج با فشردن نيست اما به سه شرط أول آنكه آن طفل پسر باشد نه دختر دويم آنكه أكثر غذاى أو شير باشد سيم آنكه سن أو كمتر از دو سال بوده باشد واگر به بول غير طفل شير خواره نجس شده باشد بايد كه بعد از آنكه آب بر آن بريزند يك نوبت بفشرند وباز آب بر آن بريزند ونوبت ديگر بيفشرند واگر به غير بو ل نجس شده باشد يك نوبت آب ريختن ويك نوبت افشردن طاهر مىشود بعد از ازاله عين نجاست واحتياج به دو نوبت نيست اما اگر در آب ( 4 ) كر يا آب روان طهارت دهند يك نوبت در آب فرو بردن آن كافيست بعد از آنكه عين نجاست از آن ازاله شده باشد وافشردن آن لازم نيست واگر پوست يا دوشك وبالش ومانند آن را به آب قليل طهارت دهند احتياج بافشردن آن نيست وماليدن آن كافيست وبدان كه هر گاه جامه مثلا نجس شود به نجاستى كه رنگ داشته باشد مثل خون ياغير آن وآن را بشويند ورنگ آن نجاست در جامه بماند آن رنگ پاك است وازاله آن لازم نيست فصل اگر ظرف نجس را مثل كاسه وديگ وخم خواهند كه به آب قليل طهارت دهند قدرى آب در آن كنند وحركت دهند تا آب به همه جاى آن برسد وآن آب را بريزند وباز نوبت ديگر آب كنند وحركت دهند بريزند آن ظرف طاهر مىشود واگر از ظرف نجس را در زمين محكم كرده باشند مثل ديگ دكان طباخى كندن آن لازم نيست وبه همين طريق طهارت مىتوان داد واگر اندكى آب در

--> ( 1 ) دوازدهم عرق جنب از حرام است بنابر أحوط بلكه خالى از قوة نيست وملحق به آنست عرق شتر جلال نيز صدر دام ظله . ( 2 ) وأحوط ماليدن آنست به خاك تر شده نيز وأحوط از آن ماليدن دفعه سيم است به آب كل صدر دام ظله . ( 3 ) أحوط تعداد است صدر دام ظله . ( 4 ) گذشت كه در كر أحوط تعداد است صدر دام ظله .